2020-03-29 God weet van terugtreden

Liturgie in tijden van digitale viering.
Voor de viering op 29 maart 2020

Minimale bemensing in de kerk (beameraar, max 2 musici, ouderling, voorganger, koster, tolk gebarentaal)

Teksten zijn ook beschikbaar als PDF.

Komen
Welkom door de ouderling
Zangen voor Zoeken en Zien nr 318: 1 voorzang, 2, 3 (Zie ons als mensen naar Uw Beeld)

Openingsgebed

V Richten wij ons op de Bron van leven
A NAAR U, GOD ZOEKEN WIJ,
OP U IS ONS VERTROUWEN!

V vragen wij om Gods nabijheid:
A WEES ALS EEN LICHT
HIER IN ONS MIDDEN!

Ontsteken van licht

Gezegend de Ene,
die ons opdraagt
het licht te ontsteken.

Licht ontsteken
Bemoediging en groet
Stilte
Ter overweging / (gebeds)tekst rond de nood van de wereld
Tekst: WAAR IS GEHOOR? (Sytze de Vries)
Lied 299j: 1, 2 (om de mensen en de dieren)

Woord
Gebed om Gods licht
Kinderverhaal
Creatieve verwerking tonen → afbeelding van Radijs / Mierikswortel
Foto van bloemschikking en toelichting
Bijbellezing: Exodus 9: 13-35
Instrumentaal intermezzo
Bijbellezing: Johannes 11: 1-4 en 17-30
Lied 948: 1, 2, 3 (Als Gij er zijt, wees dan aanwezig)
Verkondiging/overweging

Lieve thuisvierders en vierders hier in de kerk,

Veel mensen zeggen: het is net een achtbaan waar we in zitten.
Alles is anders.
Als je net gewend bent aan de ene maatregel volgt de andere.

Het is overweldigend wat ons overkomt.
Alsof we onze zeggenschap hebben verloren, zei iemand deze week tegen me.
Stilgezet in ons dagelijks ritme.
Zoveel waar we aan gewend zijn dat nu ineens niet meer zo werkt of zo mag.
Onzekerheid over gezondheid, werk, inkomen, en hoe het nu moet met onze dierbare die wordt verpleegd.

Het kan je beklemmen, de adem ontnemen.
Zelfs in de greep van de dood brengen, en je hoop en uitzicht ontnemen.

In die drukte zien we soms zomaar kleine en waardevolle dingen over het hoofd.
Kleine en waardevolle dingen die iets kunnen zeggen van hoop en uitzicht.

[…]
Zo gaat het ook in het verhaal over Egypte.
Er zijn al de nodige plagen of tekens geweest – zes zijn er gepasseerd.
En nu dondert en bliksemt het, hagelstenen verwoesten het leven.
Het is overweldigend.

Maar midden in dit verhaal zit een klein stukje waar je zo overheen leest.
Het staat in onze nieuwe vertaling zelfs letterlijk tussen haakjes.

Het vlas en de gerst waren kapotgeslagen
want de gerst stond al in de aar en het vlas in de knop.
Maar de tarwe en de spelt waren niet vernield,
want die rijpen later.

Je denkt zomaar: dat is overbodig – zet inderdaad maar tussen haakjes.
Kijk nou toch eens wat er allemaal gebeurt, dit detail doet er toch niet toe?

Maar juist dit kleine doet er wel toe.
Zoals in het leven van alledag kleine dingen ertoe doen.

Het zet mij in ieder geval stil in alle gehol en gevlieg, alle geregel.
Ik kniel neer bij die tekst.
Zoals je neerknielt bij een klein plantje dat net opkomt.

Wat zit daar nou in, in dat kleine berichtje?

Was het toeval dat Koosje al weken geleden mij opbelde over die twee verzen?
Over wat ze zouden kunnen betekenen?
Dat wilde ze weten voor de liturgiecommissie, die voor deze viering al in februari bij elkaar zat.

Het lijkt in het verhaal erop dat God Farao en zijn volk zomaar kan vermorzelen.
Maar dat doet hij niet.
Het zat er al in, als Mozes zegt:

Ik had mijn hand allang naar u en uw volk kunnen uitstrekken
en u met de pest kunnen treffen,
dan was u al van de aarde weggevaagd.

Maar het is nog geen gelopen race.
God trekt zich terug en schept ruimte.
Het Egyptische volk is nog niet ten dode opgeschreven.

Zo ook hier: middenin de hagelstorm dat bericht over tarwe en spelt.
Dat kleine bericht – het is als een zaadje van hoop.
Hoop in het denken over God.

God weet van terugtrekken.
God weet van geduld, weet zich te beperken.
In die ruimte kan een mens opstaan.
Kan een mens nieuwe keuzes maken.
Waar wij vaak van geen ophouden weten, weet God dat wel.

Bij alle tekens tot nu toe beperkte hij zich al.
Er is steeds een nieuwe kans.
Er komt door de diepte heen een nieuwe opening, ruimte voor opstaan.

En ineens voelen we het: we zijn door de 40dagen heen op weg naar Pasen.
Door het lijden en het vasten heen op weg naar nieuw leven.
Door het falen van mensen heen.
Door het terugtrekken van God heen kan een mens opstaan

Tegelijk: dat nieuw leven gaat niet óm de diepte en zelfs de dood heen, maar er dóórheen.
De stille week komt nog.
Goede vrijdag en stille zaterdag liggen nog vóór ons.

Ook het verhaal over Lazarus spreekt over nieuw leven.
Het is en blijft voor mij één van die ongrijpbare verhalen in de Bijbel.
Er zit nieuw leven in, maar het is nog bedekt – net als dat zaad, bedenk ik me nu.

En ook in dit verhaal is het een kleine zin dat ruimte geeft.
Een zin die in vertalingen ook nog al eens wegvalt.
Als Martha na haar gesprek met Jezus bij Maria komt.

Dan staat er, zoals je in de oudere vertalingen kunt lezen: dat Maria ijlings opstond.

Dat opstaan komen we bij Johannes vrij veel tegen.
En dan gaat het over nieuw leven, en over leven door de dood heen.

Het wordt van Jezus gezegd.
Maar in dit verhaal wordt het ook van Maria gezegd.
Nog niet eens van Lazarus zelf, maar van Maria.
Maria, waarvan Johannes verderop vertelt dat zij Jezus zalft voor zijn begrafenis.

Zij staat op.
Terwijl Lazarus nog in het graf ligt…
Een klein en nauwelijks te begrijpen teken van hoop.
Ruimte die met God van doen heeft.

[…]
Wij worden geslagen.
Er gaan dingen, relaties en zelfs vertrouwen kapot op dit moment.
En van sommige dingen kun je je nu al afvragen of ze ooit weer zullen herstellen.
Wat er gebeurt kan ons in de greep van de dood brengen.

Maar niet alles wordt geslagen.
Er zijn dingen die onbeschadigd blijven.
Die rijpen later.

Er zijn echter misschien nog wel veel meer dingen die wel beschadigd raken, maar die weer opstaan.
Die opstaan tot nieuw leven.
Als wij ons laten raken door dat kleine van God – als God zich klein maakt.

We zien het nu nog niet.
We kunnen het nu nog niet zien.
Maar de toekomst ligt besloten in het nu.
Nieuw leven ligt besloten in het nu – omdat God niet alles al meteen invult.
Maar ruimte laat…

Zo leven we naar de stille week en de paasnacht toe.
God stapt op zij, trekt zich terug – en daar is een leeg graf, nieuw leven, ademgevend vrij.

Amen.

Antwoord
Muziek
Gebeden en Onze Vader
mededelingen en ZWO project
Kindernevendienstproject:
uitleg uitlopend op gesproken tekst projectlied, met ondertussen melodie door fluitist of pianist

Gaan
Lied 415: 1, 2 (Zegen ons algoede)
Zegen (zonder gebruikelijke acclamatie)
Lied 415: 3 (Amen, Amen, Amen)

(interim)predikant