2020-08-30 luisteren en doen

30 augustus 2020 – 11e zondag van de zomer
In deze viering is kerkelijk werker Arianne Lodder bevestigd in het ambt van ouderling.
Teksten zijn ook beschikbaar als PDF.

Welkom

Komen
Lied 139: 1 Solist, 2 Allen (Heer, die mij ziet zoals ik ben)
Openingsgebed
Ontsteken van licht (bovenste lichtje van de kaarsenboom)
Bemoediging en groet
Stilte
Ter overweging / (gebeds)tekst rond de nood van de wereld
Gloria-lied 344: 1 solist, 2 hoge stemmen, 3 allen (Wij geloven één voor één)

Bevestiging in het ambt
– BEVESTIGING
– Vragen aan Ariannel
– Vraag aan gemeente
– Gebed
– Zegen

Lied 833, 2x NL: 1x solo, 1x allen; 2x ENG: 1x solo, 1x allen (Neem mij aan zoals ik ben/ Take o take me as I am)

Woord
Gebed om Gods licht
Met de kinderen
Lied 288 2x: 1x solist, 1x allen
Bijbellezing: Jeremia 7,23-28
Instrumentaal intermezzo
Bijbellezing: Jacobus 3: 1-5, 9-12
Verkondiging/overweging

Woorden kunnen je goed doen.
En: woorden kunnen je veel pijn doen.
Ik vraag mij wel eens af wat meer schaadt: fysiek geweld of gewelddadige taal.

Jacobus zegt: beteugel je tong.
Hij ziet gebeuren dat christelijke gemeenten hun oren en ogen laten leiden door wie het meeste macht en aanzien heeft.
Tot de rijke en machtige wordt gezegd: kom hier, de eerste plaats aan tafel.
Maar tegen de arme wordt gezegd: ga jij daar maar zitten, aan het einde van de tafel.

Al in het begin van zijn brief is Jacobus daarom helder en duidelijk.
Geliefde broeders en zusters,
onthoud dit goed:
ieder mens moet zich haasten om te luisteren,
maar traag zijn om te spreken (Jac. 1: 19ab)

Ik lees Jacobus in het licht van Jeremia als ik als thema kies:

beteugel je tong –
dat begint bij goed naar elkaar luisteren en daar ook naar handelen.

Begin met luisteren naar elkaar.

Hé, vraagt iemand zich wellicht af: moet het niet bij het luisteren naar God beginnen? Daar spreekt Jeremia immers over.

Nou, luisteren naar God en luisteren naar elkaar zijn twee dingen.

God zie je niet zomaar, hoor je niet zomaar, kun je niet zomaar aanraken.
God kom je niet zomaar tegen in de supermarkt of op de fiets.
Als je naar God luistert en hem iets belooft, maar er vervolgens niets mee doet, dan wordt je ook niet zomaar herinnerd aan wat je hebt gehoord en beloofd.

Dat is met je medemens anders, want die kom je wel tegen.
Als je iemand iets hebt beloofd, het bent vergeten, en je komt de ander na een week in de winkel tegen wordt je herinnerd aan je belofte.
En dat maakt je er dan van bewust niet te snel te spreken.
Laat staan als je over iemand negatief hebt gesproken terwijl die er niet bij was, en je komt de ander de volgende dag tegen in het stadshart…

Daarom: beteugel je tong.
Spreek niet onzorgvuldig.
Hoe doe je dat?
Nou, volgens Jacobus begint dat bij goed luisteren én ernaar handelen.

Luisteren naar elkaar is denk ik op zijn tijd lastiger dan luisteren naar God.
Soms doen we elkaar vreselijke dingen aan omdat we zeggen te luisteren naar God, maar niet luisteren naar onze medemens.

Begin in het alledaagse leven met goed luisteren naar elkaar.
Dat luisteren is al lastig genoeg.
Laat staan spreken – dus beteugel je tong.
Spreek niet te snel.
Zeg niet, nog voor de ander is uitgesproken: “Ja, ik begrijp helemáál wat je bedoelt!”
Goede kans dat je het dan niet begrijpt, maar vooral met jezelf bezig bent.

Jeremia merkt dat zijn volk op die manier slecht luistert.
Ze luisteren wel, maar zijn halverwege het woord van God al weg met hun gedachten.
Als ik daarna Jacobus lees dan denk ik:
Als je nu begint met goed luisteren naar de ander, goed doorvragen…
En als je daar dan ook nog naar handelt…
Nou, misschien beweeg je je dan al in het spoor van het gebod, dat ook Jacobus aanhaalt:

Heb uw naaste lief als u zelf,
dan handelt u juist. (Jac. 2: 8)

Een mens reisde de hele wereld over, op zoek naar God.
Bij een klooster gekomen vroeg deze aan de monniken of hun God ook wonderen deed.
‘Dat hang er maar van af wat je een wonder noemt,’
antwoordde de monnik.
‘Sommige mensen denken dat het een wonder is
als God doet wat zij Hem vragen.
Maar hier in dit klooster geloven wij
dat het een wonder is wanneer de mensen de wil van God doen.
(Werkkatern 7, nr. 36)

[…]
Goed luisteren en daarnaar handelen…
Ik denk bij dit thema ook aan onze actuele vragen over de opvolging van de generaties.
In veel gemeenten is de vanzelfsprekendheid daarvan aan het verdwijnen.
Sommigen kijken met nostalgie terug op de afgelopen 70, 80 jaar.
Toen zaten de kerken vol en namen jonge mensen als vanzelf het stokje over van de oudere generatie.
Maar die vanzelfsprekendheid is verdwenen.
De jonge generatie verdwijnt uit zicht.

Menigeen vraagt zich af wat we verkeerd hebben gedaan.
Ik denk dat dit niet zozeer aan de orde is.
Deze ontwikkeling treft vrijwel elke vrijwilligersorganisatie in ons land.
Er is een landelijke trend waarin de jongere generatie niet meer vanzelfsprekend in de voetsporen treedt van de oudere generatie.
Ze kiezen hun eigen weg – ze zijn daartoe ook aangemoedigd, de laatste 50, 60 jaar.
En vaak kiezen ze daarbij andere wegen dan de oudere generatie heeft gedaan.

Soms kom ik daarover een scherpe tong tegen.
Scherp van teleurstelling, soms van verbittering.

En nu zegt Jacobus: beteugel die tong.
Dat is misschien wel goed, maar hoe kunnen we dan verder?

Ik denk dat Jacobus ons kan helpen om daar anders mee om te gaan.
In de woorden die ik al eerder aanhaalde:
ieder mens moet zich haasten om te luisteren…

Ik denk dat er een mooie taak – en beslist niet de meest eenvoudige taak – weg is gelegd voor de oudere generatie.
Luisteren, luisteren en nog eens luisteren naar de verhalen van de jongere generatie.
Luisteren, doorvragen, belangstelling tonen voor hoe zij hun weg zoeken en vinden in deze wonderlijke tijd.

We leven allemaal in een tijd waarin spreken over God bijna nergens anders meer plaatsvindt dan in de kerk en in het gezin.
Een oudere generatie die goed luistert, daden bij woorden voegt, de lofzang gaande houdt en volhardt in het gebed is een zegen.
Zeker als ze dat doet zonder van de jongere generatie te verwachten om alsnog het stokje over te nemen.

Als je zo, belangeloos, kunt luisteren, dan kan daar wederkerigheid uit groeien.
En dan zou het zomaar kunnen zijn dat in dat oprecht en stil luisteren naar elkaar ook het luisteren naar Gods woord plaatsvindt…

Amen.

Antwoord
Muziek
Gebeden

Tafel
Gebed
Nodiging
Tafelgebed
Heffen van matze en beker
ONZE VADER

Gaan
Gezongen zegen Bundel Olijftak 161 (voorzang door gehele team)
Lied 836:1 solist, 2 allen (O Heer die onze Vader zijt)

(interim)predikant