2020-09-27 goedheid

Orde van dienst voor zondagmorgen 27 september 2020, startzondag PG Benthuizen
Thema: Het goede leven
Johan Roest, buurtpastor in Halte2717, en ondergetekende tekenden samen voor de vormgeving van de viering. De teksten zijn ook beschikbaar als PDF.

VOORBEREIDING
Moment van inkeer
Luister- en kijklied: Straks bijeen
Bemoediging en groet
Lied 212: 1, 3, 5 (Laten wij zingend deze dag beginnen)
Schriftlezing Prediker 9: 7-10
Beeldmeditatie over het werk van Chagall
Kijk- en luisterlied: Lied 1000
Afscheid ambtsdrager
Lied 1014: 1, 4 (Geef vrede door van hand tot hand)

DIENST VAN HET WOORD
Gebed bij de opening van de Schriften
Schriftlezing I Cor. 13
Lied 793 (Bron van liefde licht en leven) gesproken bij melodie
Preek

(Nico) Lieve geloofsgenoten,

We beginnen aan een nieuw winterseizoen.
Zo gaat dat in de kerk.
En het is goed dat ook nu te doen.

Tegelijk voelt het vreemd, anders, een beetje onwerkelijk.
Er is een breuk gekomen in iets wat we al jaren gewend zijn.
We leven op een breukvlak.

En op dat breukvlak denken we na over wat goed leven is.
Of het goede leven.
En we voelen wel aan: dat is nog niet zomaar te omschrijven.

Is het goede leven iets van leven in dankbaarheid?
Omdat we het in ons land zo goed hebben?
Ook in corona-tijden?

Ik lees steeds meer dingen die ik herken over de situatie waarin we nu leven.
Dat ons tijdsgevoel anders is, dat onze beleving van samenzijn anders is.
En dat het dieper ingrijpt dan we zouden willen.

Want ergens zeg je: wat mopperen we nu over deze periode.
Kijk naar andere mensen, hoeveel moeilijker zij het hebben.
Maar het knaagt aan je, dat wat jarenlang gewoonte was nu niet kan.

We staan in mijn beleving op een breukvlak.
En: we zingen en zeggen samen: we staan op dat breukvlak mét de liefde.
We weten niet hoe dit seizoen zal verlopen – maar we beginnen eraan in liefde.

De liefde waarvan de bijbel spreekt.
De liefde waarin de Geest van Jezus ons leidt.
De liefde die we op onze menselijke manier kennen en herkennen.

Dingen zijn onzeker.
Zomaar zeggen dat het leven goed is, dat kan menigeen niet.
Maar we staan er, en we doen wat onze hand vindt om te doen, in liefde…

(Johan) Zoals Prediker ons wil leren, moeten we alles wat we doen, doen met hart en ziel
en er vooral niet te veel bij nadenken.
De Trockener Kecks zingen over dat hart en ziel in een lied.
Maar een vrij nieuw lied is dat van de band Racoon; de echte vent.
Best bijzonder want het is een lied in het Nederlands, terwijl Racoon dat heel lang niet aandurfde. Kennelijk moet je je soms over je angst en twijfel heen zetten.
Net zoals Noach dat deed met de duif.
De duif werd tot drie keer toe losgelaten in het ongewisse.
En uiteindelijk betaalde de hoop zich uit.
Racoon koos dus voor het onzekere. Niet de hele tekst van het lied is interessant, maar dit deel van het lied wil ik u wel meegeven:

Waar je van hield – Is niks meer om op te vertrouwen
Wanneer alles dat jij als je leven zag – Modder blijkt, waar niet op valt te bouwen

en dan iets verder in de tekst

En spijt is iets voor later – En dan ben je bijna dood

en ten slotte

Zeg me wie is een echte vent, wie durft weg te lopen, wie durft te gaan,
voor een ander op te staan, die hij niet kent.

Als toch alle zekerheden weg lijken te vallen, dan krijg je mee om daar niet om te sikkeneuren. Uiteindelijk, zingt Racoon, gaat het erom jezelf te vermannen en door te gaan, ook al is de toekomst onbekend. Stoere taal, en ik weet niet precies in welke setting Racoon deze tekst bedoeld heeft.
Maar in mijn werk bij Halte 2717 spreek ik vaak met mensen die er echt bij gebaat zijn het oude achter zich te laten en verder te gaan.
Dat vergt vaak moed en kost veel energie en ontstaat meestal pas na jarenlange frustratie, pijn, verdriet.
Als het leven modder lijkt te zijn, dan heeft het geen zin er mee te gooien.

Het klinkt zo radicaal, achterlaten wat niet goed was en verder gaan. En dat is het ook. Je moet er ook wel aan toe zijn dit te kunnen. Er zijn ook situaties dat je dat wat in je leven hebt meegemaakt niet los kunt laten. Je draagt het voor altijd bij je. Belangrijk is dat er dan mensen zijn voor je. Niet op de problemen op te lossen, want vaak kunnen zij dat ook niet. Maar de last wordt een klein beetje lichter als je het niet alleen hoeft te torsen. En soms wordt de last draagbaar als je er over kunt praten. Je weet wat het is, je geeft het een plek en verdwaalt als het ware niet in het moeras.

Daar waar zij dat toelaten probeer ik met, of als ze dat niet willen voor de mensen te bidden. Bijvoorbeeld de tekst uit lied 80:

O god van Jozef, leid ons verder, hoor ons en wees weer onze herder; gij vuurkolom, straal gij ons toe. Waak op O Held, wij worden moe; laat lichten ons uw aanschijn, Heer, doe ons opstaan en help ons weer.

Bij Halte2717 komen veel mensen die niet of niet meer in God geloven. Toch vinden zij vaak troost in een gebed of een bemoedigende tekst.
Een klein aantal wil echt niets weten van geloofsteksten. Dat is niet altijd eenvoudig maar dan is er nog altijd het luisterend oor en vrijwel altijd het gevoel dat een zware last ten minste voor een klein deel op de weg een gedeelde last is geworden. Meer kun je soms niet bieden. En gek genoeg is dat bijna altijd voldoende voor de ander.

(Nico) Kunnen we vooruit kijken?
Kunnen we zeggen: in dit seizoen maken we ‘het goede leven’ tot thema?
Ja, dat kunnen we.

Als we dat alleen maar niet proberen te doen door eraan voorbij te willen kijken, voorbij de nood.
Wie probeert te denken: straks, ná corona, dán, dan begint het goede leven…
Die komt bedrogen uit.

Want we weten wel: zelfs al zou corona over een paar maanden over zijn, dan is het goede leven nog steeds niet vanzelfsprekend.
Dat was het namelijk nooit, en zal het ook nooit zijn.
Dat ontdekken we nu eens te meer: het voortdurende onrecht van armoede, oneerlijke verdeling van geld en macht.

Daarom: we zijn onderweg, en de weg is onzeker.
We zijn onderweg, hier en nu met corona.
Maar daarom gaan we nog wel op weg, het goede leven zoekend én om het te ontvangen.

Want we kennen dat op weg gaan uit de Bijbelverhalen over Abraham, Ruth, over Elia en Maria.
Ze laten soms radicaal achter wat hen vertrouwd was en gaan op weg zonder garantie op succes, maar wel in geloof en hoop, met gebed, met de bijbelverhalen, met een lied en… met elkaar.
Om samen te doen wat hun hand vindt om te doen.

Ik denk dat daar het goede zit van het goede leven.
In goedheid – want dat kan niet zonder de ander.
Goed leven is leven in goedheid met de ander, geïnspireerd door de bijbelverhalen, geïnspireerd door Gods Geest om goedheid te doen.

En dat is – gek genoeg – niet altijd meteen de handen uit de mouwen steken.
Nee, wat onze hand vindt om te doen is vaak juist eerst stil zijn en luisteren naar elkaar.
Hóór elkaars verhaal, ook dat stille, verborgen verhaal van onze onrust, ons verdriet, ons niet-weten.

Wat onze hand vindt om te doen is in dit seizoen allereerst: niet vooruit willen vluchten.
Nee: niet weg willen vluchten van wat er nu speelt naar “na corona”.
Maar: sta er middenin, kijk het aan, zie wat het met jou en de ander doet, en wees elkaar daarin trouw, laat goedheid ons leiden dit seizoen.

En dan, dán kan er misschien ook een daad, een handeling bij horen.
Wel met wat Paulus daarover zegt: moge het zijn in liefde.
Want zonder de liefde kan onze daad zo snel hard worden, of te snel oordelend.

Goedheid: doen voor een ander wat je hand vindt om te doen, in liefde – dat zou wel eens het goede leven kunnen zijn.
Al is het denkbaar dat je doet wat je moet doen, ook als je niet meteen de liefde voelt.
Maar omdat je anders die ander in de steek laat.

En soms, ja soms is het ook denkbaar dat je iets niet kúnt doen.
Dat je daden niets kunnen uitrichten, dat je machteloos bent.
Dan, zegt Paulus, dan blijft na geloof en hoop vooral de liefde – ook zonder daden.

Maar altijd verbonden met de ander.
Het goede leven – dat is samenleven, zo kennen we immerst God in Jezus en de Geest…
De ander zit in al die werkwoorden van Paulus: geduld, goedheid, geen afgunst, verdragen, hopen, volharden.

Geloof, hoop en liefde – de ander is nooit uit zicht.
Het goede leven: dat is goedheid voor, met en dankzij de ander – in liefde.
Laten we het er maar op wagen, God zegene de greep.

Lied 107: 1, 19 (Gods goedheid houdt ons staande)

DIENST VAN GEBEDEN EN GAVEN
Gebeden, onze Vader (gezamenlijk uitgesproken)
Inzameling van de gaven (diaken van dienst komt naar voren en vertelt over de doelen)
Lied 978: 1, 2, 3, 4 (Aan U behoort, o Heer der Heren)

HEENZENDING EN ZEGEN
met de tekst die in het liedboek bij lied 802 (p. 1317) is opgenomen

(interim)predikant